Natuurlijke radioactiviteit: aard en eigenschappen van alfa-, bèta-en gammastraling

De radioactieve stralingen behoren tot drie soorten: \(\alpha -\), \(\beta -\) en \(\gamma -\) straling. Bij \(\beta -\)straling onderscheid men nog \(\beta^{-}-\) en \(\beta^{+}-\) straling.

De eigenschappen voor radioactieve straling worden gebaseerd op het ioniserend en doordringend vermogen. Het ioniserend vermogen is het vermogen om een gas te ioniseren en zo geleidend te maken voor de elektrische stroom. Het doordringend vermogen is het vermogen om door een zekere hoeveelheid stof heen te dringen. Het is omgekeerd evenredig met het ioniserend vermogen.

\(\alpha-\)straling
\(\alpha-\)straling bestaat uit positief geladen deeltjes: \(\alpha\) -deeltjes. Het zijn eigenlijk heliumkernen bestaande uit twee neutronen en twee protonen. Ze kunnen enkel afkomstig zijn van een element dat zwaarder is dan een kern van 2 neutronen en 2 protonen. Het ioniserend vermogen van \(\alpha\) -straling is groot en het doordringend vermogen is enkele centimeters in lucht.

\(\beta^{-}-\) straling
\(\beta^{-}-\) straling bestaat uit negatief geladen deeltjes: \(\beta^{-}-\) deeltjes. Het zijn eigenlijk elektronen die ontstaan als in de kern een neutron wordt omgezet in een proton. Het ioniserend vermogen van \(\beta^{-}-\)straling is klein en het doordringend vermogen is enkele meters in lucht of enkele centimeters in aluminium.

\(\beta^{+}-\)straling
\(\beta^{+}-\)straling bestaat uit positief geladen deeltjes: \(\beta^{+}-\) deeltjes. Het zijn eigenlijk positronen (elektronen met een positieve lading) die ontstaan als in de kern een proton wordt omgezet in een neutron. Het ioniserend vermogen van \(\beta^+\) -straling is klein en het doordringend vermogen is enkele meters in lucht of enkele centimeters in aluminium.

\(\gamma-\)straling
\(\gamma-\)straling ontstaat als een kern die zich in een aangeslagen toestand bevindt (hoger energieniveau) bij het uitstoten van een \(\alpha-\) of \(\beta -\)deeltje naar de grondtoestand terugvalt. \(\gamma-\)straling is uitzenden van zuivere energie onder de vorm van elektromagnetische straling. Het ioniserend vermogen van \(\gamma-\)straling is zeer klein en het doordringend vermogen is enkele honderden meters in lucht of enkele centimeters in lood.